ضایعات استیل چیست؟
در صنعت فولاد سازی استفاده از ضایعات استیل به عنوان ماده اولیه برای کوره ذوب بسیار رایج است. اما برای بازیافت استیل باید موارد مختلفی را در نظر داشت تا هزینههای تولید غیر منطقی نشود و بازده افزایش یابد. ضایعات استیل از طریق مختلفی تأمین میشود که هر کدام ویژگیهای خاصی دارند و نیازمند فرآیندهای خاص خود برای بازیافت دوباره هستند. برخی از آنها دور ریز مواد و اضافات خطوط تولیدی هستند. برای مثال ممکن است در یک کارگاه بعد از فرآیند کشش عمیق و تولید سینک ظرفشویی از استیل 304، مقداری از ورق استیل برش خورده از دور قطعه اضافه باشد. در این شرایط دور ریز ورق استیل 304، میتواند به عنوان یک قراضه استیل تمیز باشد و دوباره از آن برای تولید ورق استیل 304 استفاده کرد.
معرفی انواع ضایعات استیل
برخی از ضایعات استیل حاصل از تجهیزات مستعمل و دور ریخته شده مانند مخازن و سیستمهای لوله کشی هستند. برخی دیگر برادههای ماشینکاری شده یا دور ریز فرایندهای مختلف تولید هستند. در استفاده از این نوع ضایعات باید توجه داشت که قبل از ذوب این ضایعات، باید آنها را تمیز کرد تا ناخالصیها مانند روغنها، روانکارها و … به درون مذاب وارد نشوند چرا که این مواد میتوانند میزان برخی از عناصر را درون ذوب تغییر دهند و سبب شوند که شمش ریخته شده کیفیت استاندارد نداشته باشد. برخی دیگر از ضایعات استیل، قطعات معیوب، شکسته شده یا تخریب شدهای هستند که نمیتوان از آنها استفاده کرد، که در این شرایط نیز میتوان از آنها برای ذوب و ریختهگری مجدد استفاده کرد.
ترکیب شیمیایی و گرید بسیاری از ضایعات استیل مشخص نیست. به همین منظور تفکیک و جداسازی ضایعات استیل امری مهم است. آن دسته از ضایعات استیل که گرید آنها مشخص است به راحتی در کارخانههای ذوب و ریخته گری استیل قابل استفاده هستند. اما برای باقی ضایعات، باید جداسازی با روشهای خاص و به درستی صورت پذیرد.
مزایای بازیافت ضایعات استیل
کاهش تولید گازهای گلخانهای و CO2: مهمترین مزیت بازیافت ضایعات استیل، کاهش ردپای کربن و تولید گاز کربن دیاکسید است. برای تولید 1 تن استیل، با استفاده از 10% قراضه حدود 4 تن گاز کربن دیاکسید تولید میشود. این در حالی است که اگر 80% قراضه استیل استفاده شود این عدد تا نزدیک 1 تن کاهش پیدا میکند.
کاهش هزینههای تولید: برای تولید استیل با استفاده از سنگ آهن و آلیاژ سازی، باید مراحل زیادی طی شود. ابتدا تهیه آهن اسفنجی، ذوب آن در کورههای بلند، فرآیندهای گاز زدایی و کربن زدایی و … از جمله این مراحل هستند. اما اگر از ضایعات استیل استفاده شود، نیازی به طی این فرآیندها سنگین نیست و میتوان به این صورت هزینههای تولید را کاهش داد.
کاهش استفاده از ذخایر و منابع: تولید استیل از ضایعات سبب میشود تا استفاده از منابع طبیعی نیز کاهش پیدا کند. این بدان معنی نیست که با بازیافت استیل، نیازی به استفاده از منابع معدنی و انرژی بسیار کمتر میشود. چرا که برای آلیاژ سازی، نیاز است تا مقداری از عناصر به مذاب اضافه شود تا ترکیب عناصر، به حد مورد نیاز برسد.
ضایعات استیل کجا کاربرد دارند؟
همانطور که گفتیم کاربرد اصلی ضایعات استیل، در فولاد سازی است. با ذوب مجدد قراضه استیل میتوان آن را دوباره به چرخه تولید فولاد بازگرداند. از آنجا که مقاومت و طول عمر استنلس استیل زیاد است، باید در نظر داشت برخی از محصولات فولاد ضد زنگ تولید شده که از گریدهای مقاوم هستند، ممکن است پس از 50 سال تبدیل به ضایعات شوند. پس با چرخه عمر طولانی استنلس استیل، نمیتوان انتظار داشت که تمام خوراک فرآیند تولید استیل را از قراضههای آن تأمین نمود. ولی با تمام این شرایط، امروزه حدود 85% استیل تولیدی در اروپا و آمریکا و 30% استیل تولیدی در چین از بازیافت به دست میآیند. از طرف دیگر طبق آمارهای جهانی حدود 95% از اقلام استنلس استیل پس از خاتمه عمرشان به چرخه تولید باز میگردند.